Mały ZUS Plus to ulga dla przedsiębiorców z niskim przychodem: zamiast pełnego ZUS płacisz składki społeczne liczone od dochodu. Kogo to dotyczy: firm z przychodem do 120 000 zł rocznie. Przysługuje na 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy działalności.
Co to jest Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus to ulga, dzięki której najmniejsi przedsiębiorcy płacą niższe składki na ubezpieczenia społeczne - proporcjonalne do dochodu, a nie w standardowej, jednej dla wszystkich wysokości. Obowiązuje od 1 lutego 2020 roku i zastąpił wcześniejszy Mały ZUS, w którym podstawę liczyło się od przychodu.
Konkret: ulga obniża tylko część społeczną (emerytalną, rentową, chorobową, wypadkową). Składkę zdrowotną płacisz osobno, w pełnej wysokości - o tym niżej, bo to najczęstsze nieporozumienie. Mały ZUS Plus to naturalny kolejny krok po zakończeniu preferencyjnego ZUS, jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą albo preferencyjny ZUS,
- w poprzednim roku rozliczałeś się kartą podatkową i jednocześnie korzystałeś ze zwolnienia z VAT,
- świadczysz w ramach firmy te same czynności, które robiłeś dla obecnego lub byłego pracodawcy,
- prowadzisz też inną działalność pozarolniczą, na przykład jako wspólnik spółki jawnej.
Dla małej firmy: to ulga pomostowa. Wchodzisz w nią po preferencyjnym ZUS, a nie od pierwszego dnia działalności.
Jak liczona jest składka od dochodu
W praktyce podstawę wymiaru składek ustala się indywidualnie, na podstawie Twojego dochodu z poprzedniego roku. Im niższy dochód, tym niższa podstawa - i tym mniejsza miesięczna składka społeczna.
Krok po kroku wyliczenie wygląda tak:
- Bierzesz roczny dochód z poprzedniego roku i dzielisz go przez liczbę dni prowadzenia działalności, potem mnożysz przez 30 - to daje przeciętny miesięczny dochód.
- Przeciętny miesięczny dochód mnożysz przez współczynnik 0,5 - wynik to podstawa wymiaru składek społecznych.
- Od tej podstawy naliczasz składki społeczne według standardowych stawek.
Podstawa nie jest jednak dowolna. W 2026 roku obowiązują dwa progi:
- Dolny limit: nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli 1441,80 zł.
- Górny limit: nie więcej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli 5652,00 zł.
Konkret: nawet przy bardzo niskim dochodzie zapłacisz składki od co najmniej dolnej podstawy, a przy wysokim dochodzie ulga wygasa naturalnie - podstawa dobija do górnego limitu i przestaje się różnić od standardowej. To dane wyliczane od wskaźników na 2026 rok, więc w kolejnym roku progi się zmienią; aktualne wartości potwierdź w kalkulatorze lub na Biznes.gov.pl.
Najszybciej policzysz to w gotowym narzędziu - kalkulator Mały ZUS Plus (na przykład od inFakt) poprosi Cię o roczny przychód, roczny dochód i liczbę dni działalności, i od razu pokaże podstawę oraz sumę składek. To wygodne, gdy prowadzisz podatkową księgę przychodów i rozchodów liczysz i płacisz osobno, w pełnej wysokości zależnej od formy opodatkowania - tak samo jak przedsiębiorca bez ulgi.
To najczęstszy błąd w planowaniu: ktoś zakłada, że "mały ZUS" oznacza mały cały ZUS, a potem zdrowotna liczona od dochodu przy podatku liniowym.
- Zgłoś się ponownie z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 90 - albo 05 92, jeśli masz orzeczenie o niepełnosprawności (druk ZUS ZUA lub ZUS ZZA).
- W dokumentach rozliczeniowych za styczeń przekaż dodatkowo ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II z podstawą wymiaru i informacją o dochodzie.
Uwaga na termin: masz na to czas do 20 lutego danego roku (przy działalności trwającej od stycznia). Jeśli prawo do ulgi powstaje w trakcie roku, zgłoszenie składasz w ciągu 7 dni. Pułapka: przegapienie terminu oznacza utratę ulgi na cały dany rok - kolejna szansa dopiero w styczniu następnego roku.
Co realnie musisz zrobić: jeśli już w grudniu 2025 roku korzystałeś z ulgi i masz prawo kontynuować ją w 2026, nie musisz wyrejestrowywać się i rejestrować od nowa - wystarczy, że złożysz dokumenty rozliczeniowe z kodem 05 90 lub 05 92 oraz ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II.
FAQ
Jakie warunki ma Mały ZUS Plus?
Dwa główne: przychód za poprzedni rok do 120 000 zł oraz prowadzenie działalności przez co najmniej 60 dni w tym roku. Dodatkowo nie możesz zaczynać dopiero firmy, rozliczać się kartą podatkową ze zwolnieniem z VAT ani pracować na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy. Wtedy ulga nie przysługuje.
Jak długo można opłacać Mały ZUS Plus?
Maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 kolejnych miesięcy prowadzenia działalności. Po wyczerpaniu limitu wracasz na standardowe składki, a po pełnym okresie 60 miesięcy możesz wejść w ulgę ponownie. Od 1 stycznia 2026 roku zmieniły się zasady liczenia tych okresów.
Ile wynosi Mały ZUS Plus w 2026 roku?
Składki liczysz od indywidualnej podstawy zależnej od dochodu, ale mieszczą się one w widełkach. W 2026 roku podstawa wynosi nie mniej niż 1441,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia) i nie więcej niż 5652,00 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). Dokładną kwotę wyliczy kalkulator po podaniu Twojego dochodu.
Jaka jest różnica między Małym ZUS a Małym ZUS Plus?
Stary Mały ZUS liczył podstawę składek od przychodu. Mały ZUS Plus, który zastąpił go 1 lutego 2020 roku, liczy podstawę od dochodu i dopuszcza wyższy limit przychodu - 120 000 zł rocznie. W praktyce to korzystniejsza i bardziej sprawiedliwa wersja ulgi dla firm z realnie niskim zyskiem.
Czy Mały ZUS Plus liczy się do emerytury?
Tak, ale od niższej podstawy. Płacisz realne składki emerytalne i rentowe, więc okres się liczy do stażu, jednak niższa podstawa oznacza mniejszy kapitał emerytalny. Dla małej firmy to świadomy kompromis: mniej płacisz teraz, ale odkładasz mniej na przyszłą emeryturę.
Czy na Małym ZUS Plus płaci się składkę zdrowotną?
Tak, w pełnej wysokości. Ulga obniża wyłącznie składki społeczne. Składkę zdrowotną liczysz osobno, według formy opodatkowania - liniowej, skali czy ryczałtu - dokładnie tak samo jak przedsiębiorca bez ulgi. To osobna pozycja, którą trzeba wliczyć w miesięczny budżet.
